مسهل مشروب : اگر اماله‌ها نتوانند سده‌ها و احتباسات را رفع كنند ، مسهل مشروب لازم مىشود . مشروبات مسهله بايد مزلقه باشند و گرنه ضررهاى ديگر ، مانند سحج روده‌ها ايجاد مىكنند . جهت اين مقصود ، اگر تا شانزده مثقال روغن بيد انجير را با تا چهار مثقال روغن بادام به همراه ترنجبين در آب داغ حل كنند ، بسيار خوب و مناسب مىباشد . قوىتر از مشروب مذكور ، اين مطبوخ است : افسنتين ، گل سرخ ، بنفشه و پرسياوشان ، از هريك دو مثقال ؛ سناء مكى ، از پنج تا نه مثقال و سپستان ، از هشت تا دوازده دانه ، همه را جوشانيده و صاف شده‌اش را با هشت تا شانزده مثقال ترنجبين بياشامند . اگر افسنتين را نيم تا يك مثقال نمايند ، بهتر است چون زيادش دوا را تلخ مىسازد . همچنين افزودن از يك تا چهار مثقال روغن بادام و نيز از ده تا چهارده مثقال فلوس خالص ، باعث سرعت عمل آن مىباشد ؛ چنان‌چه افزودن تا نيم مثقال زنجبيل ، مانع پيچ روده و كمك‌كننده بر دفع لزوجات است . بعد از دو سه روز هرگاه فايدهء قابل ملاحظه‌يى بر اين‌گونه تدابير مترتب نشود ، بايد سفوف قابض مثل « سفوف مقلياثا » ، « سفوف خرنوب » و غير اينها را داد كه من خود بارها در اقسام شكم روش‌ها ، سفوفى « 1 »

--> ( 1 ) . اجزاى اين سفوف ، بيست جزء است : اقاقيا ، آملهء مقشر ، بسد محرق ، جو مقشّر ، حب الآس ، خرنوب نبطى ، تخم گل سرخ ، گلنار فارسى ، كهربا شمعى ، گل ارمنى ، ترش و تخم تره تيزك ، از هريك يك مثقال ؛ گل داغستان ، مرواريد ناسفته ، طباشير صدفى و مصطكى ، از هريك دو مثقال ؛ آرد سنجد و آرد سدر ، از هريك سه مثقال ، همه را - غير از مرواريد و كهربا - برشته كرده و نرم بكوبند و با اسپرزه و بارتنگ برشته كردهء نكوفته مخلوط كنند و صبح و شام ، هر وعده دو مثقال آن را با ربّ به يا چاى يا عرق بيدمشك صرف كنند . اوزان اجزا را مىتوان برحسب عوارض ، كم و زياد نمود ؛ مثلا اگر حرارت زياده است ، مصطكى ، حب الآس و تخم تره تيزك را كمتر كنند و اگر تقويت لازم است ، مرواريد و كهربا را زيادتر كنند . محرّر مىگويد : اين سفوف ، براساس « قرابادين عقيلى » ، بر همان « سفوف خرنوب » منطبق است .